Atilla Yeşilada

Cari açığın sonunda TL depremi var

13 Mart 2018

Rahmetli Anneannem elinde maşa, elimdeki Playboy’u fırlatıp “Artık altbezi yok, sen de herkes gibi tuvalete gideceksin” diye bağırdığı gün başlayan İstanbul’u Finans Merkezi yapma projesi bütün hızıyla devam ediyor. İnşallah, 23cü Yüzyılın başında, insanlık Mars’a taşındığında, biz de emelimize nail olacağız. İstanbul Finans Merkezi olmaz, çünkü burada fareli bakkaldaki kadar dahi satacak finansal ürün yok.

Şimdi de Milli ve Yerli Kredi Derecelendirme Kurumu projesini başlattık. Kuralım tabii, herkesin var, bizim niye olmasın ki? Ama niyet baştan bozuk. BDDK Başkanı Akben söylüyor, maksat bankalara yüksek not verip sermayeden tasarruf etmek. Çünkü ZiraatBank’a kredi veren Tokyo Gumotomo Bank Türk Milli Kredi Derecelendirme Kuruluşu’nun AAA+++ notunu çok takacak faiz belirlerken.

Yalana öylesine alıştık ki, eroinman gibi, günde 2 doz damardan zerketmezlerse “Johnsing” yani yoksunluk sendromu başlıyor. Ben akşam haberlerini sırf titremeler geçsin diye seyrediyorum. Hakkında en çok yalan söylenen konu da cari açıktır.

• Merak etmeyin, itibarımız yüksek, finanse edilir.
• Sebebi altın ithalatıdır, bu sene düzelir.
• Net hata noksan var, kara para bizi kurtarır.
• Katar’lılar 200 milyar dolar yatırım yapmışlar, ne cari açığı ya?

Bu sonuncusunu bir banka yöneticisi röportajda söyledi, çok güldüm ya. Siz etrafta 200 milyar dolar Katar yatırımı görüyor musunuz? Bu ülkenin taşını toprağını sıksanız 200 milyar dolarlık yabancı yatırım damlar mı? Hadi, ben böyle yalanları söylerim, cahilimdir. MV, bakan söyler, oy alacak. Bankacı bu ya! Bu adam sana kredi veriyor, mevduatının namusunu koruyor. Akıl alacak gibi değil.

Net hata noksan da fos çıktı. Geçen sene “kaynağı bulunamayan paralardan” giriş nerdeyse sıfırdı, Ocak’ta 1.2 milyar dolarlık kaçtı. Galiba muhafazakar sermaye de artık AKP’nin çıkmaz sokakta top çevirdiğini gördü, hafiften ilerliyor, ne dersiniz?

Altın ithalatının bir numaralı nedeni, TCMB’nin ABD’yi cezalandırmak için ABD DİBS satıp altın alması. Bu politika değişmez ki? İkinci neden de halkımızın döviz tutma tercihinin uzantısı. Parasını bankaya emanet etmeyenler altın topluyor. Koskoca BDDK Başkanı’nın “şimdilik mevduat faizine üst sınır koymak için bir çalışma” yok dediği ülkede bankalara para emanet etmedikleri için vatandaşa kızabilir misiniz?

Zaten TL mevduat faizini kimse beğenmiyor (dövize kaçışın grafiği aşağıda), Cemil Ertem şimdi de bankaların faiz düşürmesini istiyor. Akıl alacak gibi değil.

Özetle bahane çok ama gerçek tek: Ekonomiyi böyle ısıtırsak, bu sene cari açık 55-60 milyar doları bulur. İyimser bir tahmin bu. Turizm de çare olmaz, buraya gelen turistin tek nedeni, başka yere bütçesinin yetmemesi. 50-60 milyar cari açık, 170-180 milyar dolar da vadesi gelen dış borcu ekleyin. 22-240 milyar dolar dış finansman bulacağız.

İyi de nasıl bulacağız? Yine ödemeler dengesi ayrıntılarına bakıyorum. Yabancı doğrudan sermaye 8 yıllık diplere gerilemiş. Kaldırmayın daha OHAL’i, bedelini sizin çocuklarınız ödeyecek, benimkiler ABD’de Uber sürüyor.

Bankalar yurtdışı mevduatlarını geri getirmişler. Sonra Hazine’den şirketlere kadar herkes borçlanmış. Evet “portföy akımları” olarak gösterilen kalem sıcak para girişi değil. Bizim kamu ve özel sektörün yurtdışında ihraç ettiği menkul kıymet var ağırlıklı. Bu pazar da kurumaya en yakın aday, çünkü senin kredi notun “junk”, spreadlar tarihi dipte, daha iyiye gitmez. Dışarda risk iştahını bozan en ufak bir hadise olsa, önce bizim ihraçlar güme gidecek.

Zaten daha ne kadar ihraç ederiz ki? Devamlı bankaların ensesinde boza pişiriyorsun, “Kredi faizlerini düşür!” Kardeşim, herifin ebesi gevremiş yurtdışından yükselen faiz ortamında kredi bulup artan dış ticaret açığını finanse edeceğim diye, bir de kar etmesini engelleyeceksin. O da mal gibi gidip daha fazla borçlanacak, öyle mi? Hangi kitapta yazıyor bu iş modeli ya?

Siyasi riskler de artıyor. AB’ye gülücük dağıtmak hiç bir işe yaramadı. AB Komisyonu Ankara Temsilcisine göre vize serbestisi “en az 2 yıl sürer”, o da bizimkiler gazetecileri filan serbest bırakırsa. Her kanal ADB ile Menbiç’te anlaştığımızı duyuruyor da, bu konuda tek bir Beyaz Saray yetkilisi ağzını açıp tek bir kelam etmedi. Çünkü yok öyle bir şey. Belki bir takım YPG unsurları şehirden çıkıp birkaç Özgür Suriye Ordusu temsilcisinin Askeri Yönetim Konseyi’ne girmesine izin verilecek. Uzlaşma olmazsa, sırada yaptırımlar var. O zaman dışardan kredi bulmak iyice pahalı hale gelecek.

Aslında ekonomiyi kendi haline bıraksan, cari açık da daralacak. Çünkü, bakın çekirdek açık 3 aylık hareketli ortalamada daralıyor zaten:

Yani öyle iç talep patlaması filan yok. Aksine, tüketici havlu atmış durumda. Çarşı-pazardan çekildi. Kanıt? Kolay, bakın tüketici kredileri yılbaşından bu yana sadece %1.2 büyümüş; yani enflasyonun gerisinde kalmış:

Ama ekonomi kendi haline bırakılamaz tabii, çünkü bırakılırsa AKP-MHP seçim kazanamaz. Göya %7 büyüdük, ama her ankette halkın bir numaralı kaygısı ekonomi, ekonomi, ekonomi. Hükümet mecburen gaza basacak, gaza bastıkça da cari açık artmaya devam edecek.

Yılın ikinci yarısında Fed bilanço daraltıp, faizleri artırdıkça, AMB’nin faiz artırmaya geçiş günleri yaklaştıkça, Gelişmekte Olan Piyasalarda hoşafın yağı kesilecek. Riskli ülkelerden aynen “vınnnn”. Daha da kötüsü otomatik olarak kredi faizleri yükselecek.

Zaten LIBOR bir senede 100 baz puan, ABD 2 yıllık DİBS faizleri 125 baz puan yükseldi. Bunlar bizim borçlanma maliyetini doğrudan etkiliyor. Senenin ikinci yarısında borçlanma maliyetleri içerde kredileri erişilmez kılacak. F/X kredi talebi azalınca da, millet spot piyasadan döviz toplayıp kredi kapatacak.

Sonra bir gün ağaçlar yaprak dökecek, koyunları ağıla kapatacağız ve Üst Akıl Yüksek Faiz Lobisi ile sinsi bir işbirliğine girerek TL’ye yeni bir komplo düzenleyecek. Bir %20 devaluasyon daha yiyeceğiz.

Valla artık canım makale yazmak istemiyor, çünkü yıllar içinde değişen bir tek şey var o da İsviçre’deki banka hesabımın artan bakiyesi. Bıktım artık keriz söğüşlemekten, oyunun keyfi kalmadı.

 

 

FÖŞ

Websitemi ziyaret etmenizi emrediyorum. Yoksa dudağınızda uçuk çıkacak!

www.atillayesilada.com

Yorumlar

Yazarın Diğer Yazıları